کتابداران

این وبلاگ متعلق به دانشجویان کتابداری کارشناسی ارشد ورودی 89 دانشگاه تهران شمال می باشد.

رده بندی دهدهی جهانی

تاریخچه رده بندی دهدهی جهانی:
سرچشمه پیدایش رده بندی دهدهی جهانی درادامه کوشش بی نتیجه ای بود که به منظور تهیه نمایه کارتی از دانش بشری در ادامه کار کنفرانس بین المللی بروکسل 1895 به عمل آمد. ایده این طرح دو حقوقدان بلﮋیکی به نامهای پل اتلت و هنری لافونته بودند.درابتدا دفتربین المللی کتابشناسی در بروکسل اعلام شد. هدف این دفتر تهیه فهرست کتابشناسی جهانی شامل فهرست تمام کتابها مقالات ا دواریها بر اساس نظم منطقی در دسترس تمام مراکز علمی قرار گیرد..درآن زمان طرح دیویی مشهورترین نظام رده بندی بود ولی به خاطر نیاز به تفصیل و جزییات بیشتر در ابزار نمایه سازی موافقت دیویی را برای گسترش و تغییر طرح رده بندی دیویی بعد از ویرایش 5 کسب کردند. آنها رده های دین و علوم اجتماعی و فناوری را تغییر و گسترش دادند.بعد از آن زمان دانکر دایویس هلندی درعلوم محض و عملی همکاری نمود.اولین ویرایش UDC به زمان فرانسه در سال 1905 با 10000 تقسیم فرعی و 22000 موضوع اصلی با نام دستورنامه کتابشناسی جهانی منتشرشد..دفتر بین المللی کتابشناسی جهانی توسط دانشمندان و برندگان جایزه نوبل به توسعه جداول کمکی و نشانه ها برای ترکیب شماره ها و تبدیل UDC به اولین رده بندی چهریزه ای شد.در خلال.جنگ جهانی اول ا رتباطات بین الملی قطع شد و رده بندی UDC رو به زوال نهاد.در سال 1928 اتلت و لافونتن رشته کارها را به دانکر دایویس سپردند و موسسه به شهر لاهه در هلند منتقل شد .بین سالهای 1933-1937 ویرایش دوم کامل رده بندی به نام ر ده بندی اعشاری جهانی در 40000 تقسیم فرعی و 66000 موضوع اصلی منتشر شد.در سال 1938 از اتلت و لافونتن در اجلاس جهانی سند پر داز ی تقدیر به عمل آمد و در همان جا نام موسسه به ” فدراسیون بین المللی دکومانتاسیون " FID شد.
اصول کلی رده بندی UDC:
1) مبتنی بر و روابط همبستگی است.
2) از صفر تکمیل کننده استفاده نمی کند.
3) با علائم ریاضی و نقطه گذاری قابل افزایش است.
4) دارای ارجاعات متنوع و امکان بازیابی اطلاعات.
5) جامعیت وقابلیت گسترش پاسخگوی کتابخانه های تخصصی است.
6) به خاطراستفاده ازشماره های عربی و نشانه های ریاضی وعلائم نقطه گذاری به طور جهانی قابل تشخیصتحلیل محتوایی اطلاعات موضوعها و مفاهیم فرعی قابل ترکیب
7) انسجام و یکپارچگی موضوعات تخصصی و وابسته .
8) مبتنی بر اصل کل به جزء است.
9) علائم اتصال یا چهریزه ها قابلیت ترکیب و تغییر موضوعات را فراهم می آورد.
10) از رده بندی شمارشی به رد ه بندی چهریزهای توسعه کرده است.
11) علاوه بر استفاده های کتابشناختی برای استفاده های کتابخانه ای نیز مناسب است.
12) پدیده ها بر اساس مفهوم یا رشته ای رده بندی می شوند.
13) دارای سلسله مراتبی است
اقدامات کنسرسیوم UDC :
فید تا سال 1990 مسئولیت UDCرا بر عهده داشت اما از1980 فید به همراه ناشران آلمانی انگلیسی فرانسوی ﮋاپنی اسپانیایی سازمانی جدید به نام کنسرسیوم UDCرا بوجود آوردند.و1992 مالکیت UDCبه کنسرسیوم واگذارشد.
1. هماهنگی با ساختار ماشین خوان و سیستم ذخیره سازی ماشینی و اپکهای کتابخانه ای .
2. نشانه هاامکان جستجوی قسمتی از شماره های مرکب وترکیبی ازنشانه
3. بازیابی موضوعی دقیق
4. ترکیب کدهای عددی UDC با تو صیفگرهای زبان طبیعی لزوم دسته بندی الفبایی و شمارشی را با کمک فهرست ها فایل های مستند و نمایه ها میسر ساخته است در نتیجه امکان جستجوی پیچیده تری را نسبت به سایر رده بندی ها دارند.
5. در فهرست های کتابخانه ای اپکها از UDC برای جستجو و بررسی موضوعات میتوان استفاده کرد.
6. ایجاد پایگاه بین المللی درسال 1993به نام MRFکه منبع تمام ویرایشهای UDCاست.
7. UDC از سال 1960به زبان انگلیسی به صورت Onlineدر دسترس میباشد.
مزایای online UDCC:
1. بیشترین ویرایشهای روزآمد قابل دسترس به صورت آنلاین تکمیل محتوای پایگاههای اطلاعاتی UDC.
2. . امکان ساخت و ترکیب کردن شماره ها.
3. جستجو و مشاهده به صورتONLINE
4. راهبردهای جستجوی متعدد
فایل مرجع MRF

1. پایگاهی بین المللی که شامل جداول UDCبه همراه مدارک لازم برای مدیریت و نگهداری و آرشیو اسناد به کار می رود.
2. پایگاهی معتبر و قطعی از UDCبه عنوان مرکز کار کنسرسیوم UDCبه وسیله کتابخانه سلطنتی رویال در لاهه سالانه روز آمد می شود.
3. تغییرات جداول UDCسالیانه در کتاب گسترش و اصلاحات UDC موجود است.
4. MRFمنبعی معتبر برای ناشرانی که خدمات و انتشاراتشان بر اساس رده بندی UDCاست.
5. پایگاه MRFاز بسته نرم افزاری CDS/ISIS’S UNESCO”“که از استانداردهای بین المللی برای تغییر فرمت داده های کتابشناختی حمایت می کند.
6. زبان کاری کنسرسیوم انگلیسیU است . بنابراین خروجی آن انگلیسی است.
7. دسترسی به این پایگاه از طریق اخذ مجوز از کنسرسیوم برای کتابداران رده بندان و دیگر استفاده کنندگان میسر می باشد.
8. MRFبا بیش از 65000تقسیم فرعی به صورت Online قابل دسترس میباشد.
9. MRFبه منظور مدیریت محتوای UDCتعیین حق تقدم درویرایشها نگهداشتن قسمتهایی برای تغییرات درآینده.
جداول اصلی: Schedules
این جداول کل دنیای اطلاعات را به طور سلسله مراتبی به 10رده اصلی تقسیم می کند .با تقسیم فرعی مفهوم خاص تری را میرساند.
جداول کمکیAuxiliary:
جهت اتصال دو یا چند شماره به منظور بیان ارتباط موضوعات استفاده می شود.
1. جداول کمکی عام:درسراسر طرح قابل استفاده اند و خصایصی مثل مکان زبان شکل فیزیکی مدرک و... را نشان می دهند.
2. جداول کمکی خاص :برخلاف قبلی یک جا لیست نمیشوند و در جاهای مختلف طرح به کار می روند وبیان کننده مفاهیمی هستند که در طیف موضوعی محدودی اتفاق می افتد.
مزایای UDC
1. UDC یک رده بندی با کاربرد جهانی است که تا کنون به صورت کامل یا خلاصه به 39 زبان دنیا ترجمه شده است و 43 کشو ربه زبان انگلیسی استفاده می کنند.
2. تمام شاخه های دانش دراین رده بندی مو جود است.
3. قابلیت گسترش این رده بندی.
4. امکان جستجوی پیجیده نسبت به سایر رده بندی ها .
5. امکان استفاده از UDCدر فهرستهای کتابخانه ای پیوسته .
6. سهولت و سرعت در پذیرش نظریه های جدید رده بندی .
7. امکان هر نوع ترکیب بین مفاهیم و موضوعات.
8. نمایه نسبی اعشاری الفبایی
معایب UDC
1. چون این رده بندی بر اساس طرح رده بندی دیویی است لذا ضعفهای آن را داراست.
2. روندآرام روز آمد کردن.
3. تقسیمات اصلی UDC بیشتر ریشه ها ی آن از قرن 19 بوده است.
UDC تحت وب:
یو.دی.سی. ازسال 2001در شکل الکترونیکی از طریق وب سایت قابل دسترسی است و مجوز آن از طریق اداره استاندارد بریتانیا قابل خریداری است. ویرایش الکترونیکی آن بر روی دیسک نوری و به زبانهای "انگلیسی"، "اسپانیایی" و "چک" نیز قابل دسترسی است.
کاربرد UDC
رده بندی UDCعمدتا جهت استفاده با کارتهای رده ای تا کتاب به وجود آمده است و در کتابخانه های اروپا و ایالات متحده استفاده میشود. کاربرد عمده آن جهت استفاده در زمینه علوم و فناوری است . درایالات متحده این رده بندی در بسیاری از کتابشناسی موضوعی تخصصی خدمات وسیع چکیده نویسی و نشریات به خصوص برای موضوعات علمی و فنی در سراسر دنیا پدیرفته شده و هنوز هم این نظام رده بندی در گستره وسیعی مورد استفاده است . در روسیه استفاده ا ز UDC در سال 1963 برای تمام کتابخانه های علمی و فنی اجباری شد. همچنین تمام خدمات چکیده نویسی و نیز تمام کتابهای علمی و فنی شماره های UDCدارند . در کشورهای اروپای شرقی به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته و به میزان بالایی در ﮊاپن برزیل و کشورهای امریکای لاتین کاربرد دارد.
منابع و ماخذ
1. چان ٬لوئیس مای . فهرست نویسی و رده بندی . ترجمه زهیر حیاتی و زهرا ستوده . ویرایش دوم . تهران :نشر کتابدار٬ 1379.
2. رحیمی ٬ فروغ .رده بندی دهدهی چهانی و کنسرسیوم یو. دی. سی . مجله الکترونیکی پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران .دوره ششم . شماره اول.
3. www.britannica.com
4. www.udcc.org
5. http:// en.wikipedia.org/wiki/universal decimal classification.
6. http://portal.nlai.ir
7. www.udconline.net
8. www.libshomal.blogfa.com











.


+ گروه کتابداری ارشد ; ۱:٤٢ ‎ب.ظ ; ۱۸ آذر ۱۳۸٩
comment نظرات ()