کتابداران

این وبلاگ متعلق به دانشجویان کتابداری کارشناسی ارشد ورودی 89 دانشگاه تهران شمال می باشد.

معرفی وب 1.0 , وب 2.0 و وب 3.0

  وب چیست ؟

در اوایل دهه ۱۹۸۰ در موسسه سرن (مرکز تحقیقات هسته اى اروپا)، دانشمندى به نام تیم برنرزلى گسترش اتصال درونى رایانه هاى دنیا را مطرح کرد و پیش بینى کرد که در آینده بتوان به تمام اطلاعات و فایل هاى مرتب مربوط به فیزیک دسترسى یافت. در ۱۹۸۸ اولین برنامه کاربردى فرامتن منتشر شد و در مارس ۱۹۸۹ برنرزلى به همراه روبرت کایلیائو براى شروع کار پروژه اى را ایجاد کرد که از طریق شبکه رایانه اى دستیابى به فرامتن را فراهم مى کرد. پروژه اى به نام «تار عنکبوتى وب» که شامل شبکه اى از پیوندها بود. در واقع هدف اصلى آن، اشتراک مسائل تحقیقاتى و همکارى میان فیزیکدانان در نقاط مختلف بود. شبکه وب در ماه مه ۱۹۹۱ پس از تحقیقات گسترده با نام وب در سرن منتشر شد و در سال ۱۹۹۳ به عموم معرفى گردید. شبکه جهانى وب یکى از جدیدترین خدمات اطلاع رسانى در اینترنت است که نسبت به دیگر ابزارها و خدمات اینترنت به سرعت در حال رشد و گسترش است و بسیارى از صاحب نظران عقیده دارند که ظهور شبکه جهانى وب با قابلیت ارائه تصاویر گرافیکى رنگى، فیلم، صوت و متن همراه با پیوندهاى فرامتنى مهمترین دلیل رشد روزافزون استفاده از اینترنت است، به طورى که مشتاقان به کارگیرى وب به سرعت در حال افزایش اند

 

آیا اینترنت همان وب است؟

اکثر کاربران فکر می‌کنند که وب همان اینترنت است اما اینترنت در سال ۱۹۸۳ وقتی  که آرپانت شروع  به استفاده از پروتکل TCP/IP کرد،  شکل گرفت.    

شبکه جهانی وب از سرورها که صفحات را دربر دارند و مرورگرهای بسیاری همانند فایرفاکس ، اینترنت اکسپلورر ، سافاری و… ساخته شده است. درواقع اینترنت مجموعه‌ای از فناوریها‌ست که موجودیت وب را رقم زده است. باید به این نکته توجه داشت که بسیاری ازبرنامه‌های تحت شبکه بدون نیاز به وب کار می‌کنند مانند ایمیل، یا چت مبتنی بر اینترنت ، نرم‌افزارهای پیام رسان ، تل‌نت، تورنت...

وب 1.0 ، وب 2.0 ، وب 3.0

وب 1.0 از سال 1989 که وب توسط آقای «برنرز لی» ابداع شد جنبشی به وجود آمد که بیایید همه چیز را از روی کاغذ به اطلاعات الکترونیکی تبدیل کنیم. افراد و شرکت ها تلاش می کردند محتوای کاغذی خود را به محتوای دیجیتالی تبدیل کنند. جنبش پر سرعت دیجیتالی شدن اطلاعات سبب شد که کاربران امکان دسترسی به انبوهی از اطلاعات را داشته باشند. نتیجه ی این حرکت میلیون ها صفحه حاوی اطلاعات مختلف است که امروز در دسترس ماست و خیلی ها برای تعریف آن از این جمله استفاده می کنند: «چیزی که در اینترنت نیست، وجود ندارد.» دیجیتالی شدن اطلاعات همچنان با سرعت زیادی ادامه دارد و احتمالا تا سال های زیادی نیز ادامه خواهد داشت. تعدادی از ادارات و سازمان های دولتی سیستم های اتوماسیون اداری خود را راه اندازی کرده اند و بسیاری دیگر در حال راه اندازی آن هستند. در کنار آن، مراکز اسناد دیجیتالی هم در حال فعال شدن هستند. مشابه همین روند در میان شرکت های خصوصی و اشخاص هم دیده می شود. بنابراین شاید از روی این شواهد به نوعی بتوان گفت که قسمت عمده جامعه فعلی ایران در مرحله «وب 1.0» قرار دارد.

وب 2.0 به تدریج کاربران با انبوهی از اطلاعات رو به رو شدند که خود یک مشکل محسوب می شد. باید راه حلی پیدا می کردند. از این جا بود که کم کم «نرم افزارهای مبتنی بر وب» به کمک کاربران آمدند. هر روز انبوهی از مطالب و اخبار در وب سایت ها و وبلاگ های مختلف به زبان فارسی منتشر می شود. تصورش را بکنید که شما به عنوان یک کاربر چگونه می توانید از تمام اخبار مهم و مطالب جالب مطلع شوید؟ سایت «بالاترین» یک وب سایت فارسی است که بر اساس تفکر «وب 2.0» ساخته شده است. صدها کاربر سایت بالاترین هنگام وب گردی هر مطلب جالبی که پیدا می کنند را در این سایت قرار می دهند و کاربران دیگر به آن ها رای می دهند. مطالبی که رای بیشتری بگیرند در رتبه ی بالاتری قرار می گیرد. نتیجه کار این است که هر روز می توان از مطالب پرطرفدار وب فارسی مطلع شد بدون این که مجبور باشید خودتان را در انبوهی از اطلاعات غرق کنید. «نرم افزارهای مبتنی بر وب» محیط وب را از صفحات ساده تبدیل به دنیایی چند بعدی کرده اند که امکان ارتباطات فردی و کارهای گروهی را فراهم کرده است. شبکه های اجتماعی به سرعت به وجود آمدند و با استقبال گسترده کاربران رو به رو شدند. در حال حاضر کمتر کاربری است که برای خود صفحه ای در یک شبکه اجتماعی نداشته باشد. شما در صفحه خود در فیس بوک، مای اسپیس و یا یاهو 360 چه چیزی دارید؟ فقط اخبار سیاسی؟ قطعا موضوع فراتر از این است. در آن جا با دوستان خود ارتباط برقرار می کنید. با افراد جدیدی آشنا می شوید. عکس به اشتراک می گذارید و با دیگران بازی های آنلاین انجام می دهید. بله این همان وب نسخه دومی است که به دنبالش بودید. نرم افزاری که بر روی اینترنت قرار دارد. یکی از بهترین تعاریف «وب 2.0» این است که وبوب تبدیل به بستری شده که می توان همه جور نرم افزاری را بر پایه آن ساخت تا کاربران فارغ از نیاز به نصب آن بر روی کامپیوتر شخصی خود بتوانند از هر جایی به آن ها دسترسی داشته باشند. روابط و فعالیت های اجتماعی را از طریق 2.0 جبران کرده اند.

وب 3.0 نسخه سوم وب تازه در حال متولد شدن است. با این که هنوز نمی توانیم در مورد این کودک زیاد حرف بزنیم اما می توان گفت که قرار است که فرزند جدید وب بچه باهوشی باشد. در «وب 3.0» بحث اصلی در مورد هوشمند شدن وب است. پیش بینی می شود که در آینده نزدیک کامپیوتر ها، محتوای وب را می فهمند و آن را درک می کنند. اگر در متنی نوشته شد «اول فروردین» نرم افزار متن را به نوروز ربط می دهد. این درک اطلاعات توسط نرم افزارهای مبتنی بر وب سبب می شود که جستجو و حرکت در اطلاعات بسیار سریع تر و بهینه تر از قبل بشود. نرم افزار ها قادر به شناسایی افراد، مکان ها، رویداد ها و ارتباط آن ها با یکدیگر خواهند بود. ارتباط متقابل اطلاعات با یکدیگر و قابلیت دسترسی به اطلاعات با هر نوع دستگاه ارتباطی از دیگر مشخصه های وب نسخه سوم خواهد بود.


گوگل و ویکی پدیا بهترین نمادهای وب 2 هستند.

1.گوگل: گوگل از ابتدا به عنوان یک سرویس جستجو عرضه شد. هیچ‌گاه به تنهایی فروخته نشد و بابت ارائه خدمات پایه‌ای وجهی دریافت نکرد، هیچ کاربری را ملزم به داشتن محیط یا سکوی خاصی ننمود،اما سرویس‌دهی گوگل براساس چیزهایی است که همان کاربران سرویس گوگل ایجاد کرده‌اند. یعنی جستجو زمانی ثمربخش است که چیزی برای جستجو وجود داشته‌باشد. درواقع گوگل بر پایگاهی از داده‌ها تکیه کرده است که داده‌های آن متعلق به خودش نیست، بلکه فقط آن‌ها را دسته‌بندی و علا‌مت‌گذاری می‌کند و این نشان می دهد که در وب2 کاربر فقط مصرف کننده نیست ،بلکه به تولید محتوا نیز می پردازد لذا "خدمت‌رسانی" یکی از کلیدهای طلا‌یی موفقیت است که شرکتی مانند گوگل آن را خیلی زود پیدا کرد و به همین سبب به یکی از نمادهای وب 2 بدل شده است.

2.ویکی پدیا: ویکی پدیا دایرةالمعارفی است که اکنون به اهمیت و جایگاهی غیر‌قابل‌انکار دست یافته است. نکته جالب اینجاست که هم‌اکنون از شیوه عملکرد‌ ویکی‌پدیا انتقادات گوناگونی می‌شود. اما شاید آن‌چه منتقدان کمتر بدان توجه داشته‌اند، موضوع اصلی یا همان فرهنگی است که ‌ویکی‌پدیا‌ پدید آورده است. زیرا حاصل و ثمره رشد این فرهنگ علیرغم کاستی‌ها و نقصان‌ها به اندازه‌ای "خوب" است که‌ ویکی‌ها را به جریانی تاثیر‌گذار و پایگاهی پر‌طرفدار در   وب تبدیل کند و این چیزی است که نظریه‌پردازان ‌‌وب2 آن‌ را‌ تمرکز‌زدایی می‌نامند.

وب 3 : وب معنایی

وب 3 ، وب معنایی به زمان و مکانی اشاره دارد که در آن همه ماشین ها می توانند درست به همان نحوی که انسان ها وب را می خوانند، به مطالعه وب بپردازند. به عبارت دیگر وب محلی است که در آن موتورهای جست وجو و نرم افزارها می توانند به شیوه بهتری وب گردی کنند تا چیزی را که به دنبال آن هستیم پیدا کنند. وب 3 را همچنین می توان استانداردی تعریف کرد که وب را مبدل به یک پایگاه داده های بزرگ می کند. جنبه دیگر وب 3 دقیق کردن و پیشرفته کردن جست وجو است. امروزه با استفاده از موتورهای جست وجو می توانیم کلیدواژه ها را جست وجو کنیم. موتورهای جست وجو با استفاده از الگوریتم ها و عنکبوت های وب خز خود، می توانند با استفاده از رتبه بندی صفحات وب، صفحات مرتبط با کلیدواژه جست وجو شده را در لیستی به ما نشان دهند. در وب 3 با قابل فهم شدن صفحات وب برای ماشین و همچنین به یاری هوش مصنوعی، با پدیده ای سرو کار خواهیم داشت که نیاز کاربر را درک می کند، خود، اینترنت را می کاود، تحلیل می کند و دست آخر جواب مختصر و مفید را در اختیار کاربر می گذارد. در وب 3 می توان به یاری صوت، دنبال صدای مشابه گشت و یا به یاری یک عکس، عکس های مشابه و دارای محتوای انتزاعی مشابه را پیدا کرد. یک ویژگی ابتدایی وب  3 استفاده از متادیتاها یعنی «اطلاعاتی درباره اطلاعات» است. در وب 3 همه وسایل خانگی و دور و بر ما به صورت تعاملی و دو جانبه با وب در ارتباط منطقی قرار می گیرند؛ پرده ها می توانند اخبار هواشناسی را دریافت کنند و متناسب با وضعیت آب و هوا و روشنایی باز یا بسته شوند. شما می توانید در همان حالی که جلوی آینه مسواک می زنید، آخرین اخبار روز را دریافت کنید. می توانید با موبایلتان با یخچال خانه تماس بگیرید تا وقتی در سوپرمارکت هستید، چک کنید چه چیزی تمام شده. در همان زمان می توانید تماس دیگری با مایکروفر آشپزخانه برقرار کنید.وب 3 راه های ارتباطی بهتری برای دستیابی به اطلاعات تولید شده، ایجاد می کند و ظرفیت بیشتری برای پردازش شناختی اطلاعات دارد. در وب 3 از ویکی ها به عنوان یک پلت فرم استفاده می شود، مثالی که در مورد نقش ویکی ها در دانش پزشکی می توان زد اینکه ویکی پروتئینی است که از فناوری های معنایی استفاده می کند. این ویکی، اطلاعات چندین پایگاه داده برجسته زیست پزشکی و کتابخانه ملی پزشکی را در هم می آمیزد. در وب 3 دسترسی به اطلاعات به جای اینکه بر کلیدواژه ها متکی باشد، بر یک چارچوب معنایی تکیه می کند. سکند لایف سکند لایف سمبلی از وب 3 است. در این جهان مجازی شما می توانید همزاد مورد نظر خود را درست کنید و در آن زندگی مجازی جدیدی را تجربه کنید.

وب؛ اجرایی چند لایه

وب 1 فقط قابل خواندن بود، وب با تولید محتوا همراه بود و با آنچه که سایت ارائه میکرد سازمان می یافت.
وب 2
بصورت «خواندنی ـ نوشتنی» توسعه یافت و کاربران نقش فعالی به عهده گرفتند.
وب 3
میتواند این مرحله را با اجازه دادن به انسانها برای تغییرات در سایت و  منابع آن بیشتر ادامه دهد. با نمای رشد ثابت قدرت رایانه، این غیر قابل باور نیست که نسل بعدی سایت ها مجهز به منابعی شوند که کد مشارکتی کاربران بر روی آنها اجرا شود.
«وب اجرایی» میتواند اپلیکیشن های آنلاین را در همه توابع پلتفرم هایی که منتقل میکند در یک اینترفیس واحد ... ترکیب کند.

وجیهه وکیلی

+ گروه کتابداری ارشد ; ۱۱:٠٢ ‎ق.ظ ; ٢٢ آذر ۱۳۸٩
comment نظرات ()