کتابداران

این وبلاگ متعلق به دانشجویان کتابداری کارشناسی ارشد ورودی 89 دانشگاه تهران شمال می باشد.

نرم افزار CDS/ISIS

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد تهران شمال

 

معرفی نرم افزار CDS/ISIS

درس: ذخیره و بازیابی اطلاعات

استاد: دکتر وزیرپور کشمیری

ارائه دهندگان: سعیده موسوی، ملیحه مرزبان، نسرین شهبازی، لیلا مهرابی

 

تاریخچه

واحد خدمات آرشیوی و سندپردازی یونسکو در اوایل سال 1975 به‌منظور استفاده از رایانه در گردآوری، ذخیره، و بازیابی اطلاعات با ترکیب ویژگی‌های دو نظام اطلاعات علمی خود، یعنی نظام نمایه‌سازی رایانه‌ای (Computerized Documentation System) و نظام‌های مجموعه اطلاعات یکپارچه (Integrated Set of Information Systems)، نرم‌افزاری رابا عنوان  CDS/ISIS(سی.دی.اس./آی. سیس) برای رایانه‌های بزرگ طراحی و تولید کرد.

به‌علت گسترش شبکه نمایه‌سازی یکپارچه، وابسته به یونسکو، در سطح ادارات و سازمان‌های محلی و افزایش ضرورت دسترسی به فناوری نوین اطلاعات در مراکز اسناد کشورهای در حال رشد، یونسکو در سال 1985 نگارش ویژه‌ای از این نرم‌افزار را برای رایانه‌های کوچک و شخصی تدارک دیدکه مینی- میکرو سی.دی.اس./ آی.سیس نام گرفت. مینی- میکرو سی.دی.اس./آی.سیس نظام ذخیره و بازیابی اطلاعات رایانه‌ای است که برای ساختن و مدیریت پایگاه‌های اطلاعاتی مرکب و غیرعددی (متنی) طراحی شده است.

در 1988، نگارش 2/0 این نرم‌افزار تهیه و منتشر شد. این نگارش به خاطر داشتن امکان برنامه‌نویسی پاسکال توانایی انجام وظایف بیشتری را به نظام اولیه می‌داد. نگارش 2/3 (دومین نگارش) این نرم‌افزار در ماه مارس 1989 تهیه شد و شامل امکاناتی برای افزایش سرعت نمایه‌سازی و فضای مورد استفاده نمایه‌ها بود. در 1992، نگارش0 /3نرم‌افزار به‌منظور سازگاری با محیط شبکه تهیه شد و انتشار یافت.

بیش از ده هزار سازمان، مؤسسه، کتابخانه، و مرکز تحقیقاتی و اطلاع‌رسانی، پایگاه‌های خود را با این نرم‌افزار طراحی کرده و از آن استفاده می‌کنند. نسخه‌هایی از این نرم‌افزار به‌وسیله کاربران به تمام زبان‌ها تهیه شده است. از آن جمله می‌توان به نسخه‌های عربی، چینی، و کره‌ای اشاره کرد. نگارش عربی این نرم‌افزار به‌وسیله مرکز سندپردازی اتحادیه عرب تهیه شده است. در ایران نیز نسخه فارسی آن توسط سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران در سال 1374 تهیه شد. این نرم‌افزار تاکنون مبنای طراحی بسیاری از نرم‌افزارهای دیگر، از جمله دو نرم‌افزار فارسی پارس آذرخش و نوسا (شرکت نرم‌افزار و سخت‌افزار ایران) قرار گرفته است.

نسخه تحت ویندوز

نسخه ویندوز نرم‌افزار در نتیجه تصمیم مربوط به سیاست راهبردی و با آرمان حفظ نقش پیشتازی نرم‌افزار در صحنه بین‌المللی تهیه گردید.  نگارش 4/1 نسخه ویندوز نرم‌افزار در سال 2000 انتشار یافت و نگارش 5/1 نسخه ویندوز، در حال حاضر، از طریق توزیع‌کنندگان ملی و سایت اینترنتی یونسکو در دسترس قرار می‌گیرد. در نسخه ویندوز عناصر دیگری مانند عملیات ساخت پایگاه‌های اطلاعاتی رابطه‌ای و عملیات قدرتمند فرامتنی برای طراحی رابط کاربر نیز وجود دارند.

نسخه تحت وب

WEBLIS (Web Based Library Integrated System)

وبلیس  نسخه‌ای از نظام مجتمع کتابخانه مبتنی بر سی.دی.اس./آی.سیس است که به‌وسیله مؤسسه مهندسی رایانه و اطلاعات (آی.سی.آی.ای.) در لهستان و برای  استفاده بر روی وب جهانی تولید شده است.  توسط موتور وب WWWISIS قابل اجراست. اولین ویرایش و نسخه آماده آن در سال 2007 قابل اجرا شد. نسخه جاری و قابل دسترسی به زبان انگلیسی شامل بخش های فهرست نویسی، اپک، امانت، آمار و فراهم آوری می باشد.

JavaIsis

به‌ منظور تکمیل عملکرد نسخه وب و برای انتقال اطلاعات بر روی شبکه اینترنت، برنامه چندزبانه پروتکل انتقال اطلاعات تحت‌عنوان جاوا آی.سیس برای پایگاه‌های اطلاعاتی سی.دی. اس./آی.سیس تهیه شد که مرکب از دو نرم‌افزار رابط مشتری و سرور است.

IsisMarc

رابط ورود اطلاعات برای بانک های اطلاعاتی ایسیس بر روی ویندوز است. استفاده از محیط قدرتمند و استاندارد است. این نرم افزار با همکاری کتابخانه کنگره (آمریکا) و برنامه SIU  از وزارت آموزش و پرورش آرژانتین توسعه داده شد.

IsisDLL  

رابط برنامه نویسی  برای  توسعه  نرم افزار CDS/ISIS  توسطBIREME  و یونسکو طراحی شده است. مورد استفاده برای نوشتن برنامه هاست.

IsisAscii

اجازه  وارد کردن فایل های اسکی  delimited را به بانک های اطلاعاتی CDS/ISIS می دهد. می توان با استفاده از آی سیس اسکی فایل های نرم افزار آفیس  را که با فرمت  فایلهای اسکی (مانند اکسل  و اکسس) ایجاد شده اند را به بانک های اطلاعاتی CDS/ISIS وارد کرد.

GenIsis

نرم‌افزار دیگری نیز با عنوان جن آی.سیس  برای تولید شکل‌ها و برای جست‌وجو در پایگاه‌های اطلاعاتی سی.دی. اس./آی.سیس به زبان انگلیسی و فرانسه تولید شده است که نوعی از آن به‌منظور انتشار پایگاه‌های اطلاعاتی بر روی وب جهانی و نوع دیگر آن برای تهیه رابط لوح فشرده نوری برای پایگاه‌های اطلاعاتی سی.دی.اس./آی.سیس به‌کار می‌رود.

Digital Library GreenStone

گرین استون محصول پروژه کتابخانه دیجیتال نیوزیلند در دانشگاه وایکاتو با همکاری یونسکو و مؤسسه غیر‌انتفاعی مطالعات علوم انسانی است .سایت وب کتابخانه دیجیتال نیوزیلند شامل مجموعه‌های متعددی است که توسط گرین استون ایجاد شده‌اند و آزادانه در دسترس عموم قرار دارد. گرین استون بر روی سیستم عامل های ویندوز، یونیکس، و مکینتاش، قابل اجرا است.این نرم افزار از قابلیت توسعه و شخصی سازی بالایی برخوردار است و از زبانهای مختلفی مانند انگلیسی، فرانسوی، چینی، اسپانیولی، عربی و غیره حمایت می کند. قابلیت جستجو در ابرداده و متن کامل و مرور نیز در این سیستم وجود دارد.

 

مزایا

         بوسیله سازمان های غیر انتفاعی مانند سازمان ملل متحد، سازمان بین  المللی کار، یونسکو، فائو و سازمان بهداشت جهانی  حمایت می شود.

         به زبان‌های انگلیسی، فرانسه، و اسپانیولی تهیه شده و توانایی کار  با 16 میلیون رکورد با دویست فیلد و طول هشت هزار نویسه را دارد.

         رایگان، یا با قیمت پایین عرضه می شود.

         امکانات سخت افزاری بسیار کمی را احتیاج دارد.

         پایگاه بزرگ کاربران در اسپانیا، آمریکای لاتین، شرق اروپا، آسیا، آفریقا و کمتر در غرب اروپا است.

معایب

         هیچ پشتیبانی تضمین شده ای موجود نیست

         سرمایه گذاری بالا در آموزش کارکنان

منابع

         باکستون، اندرو؛ هاپکینسون، آلن . راهنمای کاربرد و آموزش نظام بازیابی اطلاعات CDS/ISIS . ترجمه علی‌اکبر پورسرباز. تبریز: نعمتی، 1377.

         چاودوری، اس. ؛ چاودوری، جی. جی. کاربرد نرم‌افزار سی.دی.اس./آی.سیس. ترجمه عباس گیلوری. فصلنامه کتاب. دوره پنجم، 1و2(بهار-تابستان 1373)ص. 117-134.

         دیانی، محمدحسین؛ داورپناه، محمدرضا. مفاهیم و روش‌های ذخیره و بازیابی اطلاعات در نظام‌های کامپیوتری کتابخانه‌های ایران. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، 1378.

         گیلوری، عباس. ساختار، معایب و محاسن نرم‌افزار: سی.دی.اس./آی.سیس. فصلنامه کتاب. دوره هفتم، 4 (زمستان 1375) ص. 59-74.

1. Mini- Micro CDS/ ISISI Reference Manual (version 2.3). Paris: Unesco,1984.

2. CDS/ISIS database software, 2010. [On-lin]. “Available": http://portal.unesco.org/ci/en

 

+ گروه کتابداری ارشد ; ۱٠:۱۸ ‎ق.ظ ; ٢۸ آذر ۱۳۸٩
comment نظرات ()