کتابداران

این وبلاگ متعلق به دانشجویان کتابداری کارشناسی ارشد ورودی 89 دانشگاه تهران شمال می باشد.

معرفی نرم افزار پیام مشرق

معرفی نرم افزار پیام مشرق

کاری از:

افسون امانی فر

بهناز پیکامیان

زهرا مکی زاده

روشهای مختلف جستجوی مدرک

در نرم افزار کتابخانه پیام روشهای متنوع جستجو در نظر گرفته شده است.

در جستجوی سریع از سریعترین راهکار جستجو استفاده شده است به این نحو که در آن از موتور جستجوی پیام، که دارای سیستمی مشابه موتورهای جستجوی پیشرفته گوگل یا یاهو می باشد بهره گرفته شده است.

برای استفاده از روش جستجو سریع کافی است از منوی امکانات کتابخانه ای (منوی بالای صفحه) گزینه جستجو را انتخاب نموده و سپس گزینه جستجوی سریع را انتخاب کنید.در این پنجره سه زبانه (تب) در نظر گرفته شده است. این سه زبانه به ترتیب از سمت راست عبارتند از جستجوی سریع، انتخاب پایگاه و انتخاب محلها.

فیلدهایی قابل انتخاب برای جستجوی سریع عبارتند ازعنوان(Title)،نویسنده(Author)،موضوع(Subject)،شابک(ISBN)و آزاد(All)است.

این فیلدها توسط سرپرست سیستم قابل افزایش است. در بین فیلدهای ذکر شده آزاد به معنی تمام فیلدهای اطلاعاتی مدارک است.

لازم به ذکر است بسته به مجموعه پایگاه انتخاب شده برای جستجو، فیلدهای قابل انتخاب تغییرمی یابد.به عنوان یک قانون می توان بیان نمود در هنگام انتخاب چند پایگاه برای جستجو،
اشتراک فیلدهای موجود در آنها قابل انتخاب می باشد. واضح است که در تمامی شرایط، فیلد آزاد قابل انتخاب است.در جستجوی سریع هر صفحه به صورت tab (زبانه) باز می شود. این ویژگی باعث می شود بدون بستن صفحه باز شده، بتوان صفحات جدید را مشاهده کرد و یا آنان را با هم مقایسه نمود. در این بخش همچنین امکان ورود به جستجوهای دیگر (ساده و پیشرفته) نیز وجود دارد.

در جستجوی سریع، به دلیل پیاده شدن فرایند Indexing بر روی آن ، فرایند جستجو به صورت Online انجام می شود و قدرت بازیابی منابع در آن نسبت به بقیه روشهای جستجو بالاتر است.

فهرست مدرک

 

فهرست مدارک روشی برای جستجوی مدارک در درخت یکی از مشخصات مدارک موجود می باشد. شکل زیر تعریف ارائه شده را شفاف می سازد:

 در این شکل کاربر تصمیم داشته مدارک انگلیسی مرتبط با برنامه نویسی به زبان PHP را مشاهده نماید بنابراین در پنجره مربوط به فهرست مدارک، زبان مدرک را انگلیسی انتخاب نموده و عنوان را برای فیلد انتخاب نموده سپس بر روی حرف P کلیک کرده است. با اینکار درختی از عناوینی که با حرف P شروع می شوند رسم گردیده است. سپس کاربر PH و بعد از آن PHP را انتخاب نموده است. حال اگر کاربر بر روی نویسنده کتابی که انتخاب نموده کلیک کند پنجره نمایش نتایج جستجو نشان داده می شود.

جستجو روی فیلد

این روش جستجو به درخواست کتابداران ایجاد گشته و عموما توسط ایشان استفاده می گردد. با استفاده از این روش جستجو می توانید بر روی انواع فیلدهای ساده، تکرارپذیر، اصلی و یا نسخ تعیین شده توسط سرپرست سیستم، عملیات جستجو را انجام دهید. در ادامه هر یک از این چهار نوع فیلد را توضیح می دهیم.

فیلد ساده: منظور هر یک از فیلدهای اطلاعاتی تعریف شده برای پایگاه های موجود درسیستم می باشد.

فیلدتکرارپذیر: فیلدی است که مقدار آن قابل تکرار است. به عنوان مثال یک کتاب میتواند چند نویسنده داشته باشد به همین دلیل نویسنده این فیلد تکرارپذیر است.

فیلد اصلی: ترکیبی از فیلدهای ساده می باشد که توسط سرپرست سیستم قابل تعریف است.

فیلد نسخ: فیلدهای اطلاعاتی مربوط به نسخ مدارک را تشکیل می دهند. به عنوان مثال بارکد یک فیلد اطلاعاتی است که به نسخه های موجود در کتابخانه مربوط می گردد وبخشی از اطلاعات کتابشناسی نمی باشد.

فهرست نویسی

در کتابخانه دیجیتال پیام اهمیت خاصی برای فهرست نویسی قائل شده است به طوری که از روشهای مستقیم، ورود اطلاعات به تدوین، از تدوین، ورود اطلاعات ازمنابع دیگر، ویرایش اطلاعات وارد شده و همچنین چاپ بارکد استفاده شده است.شود.بخشی به نام فهرستنویسی جامع در برنامه در نظر گرفته شده که همه بخشهای فهرستنویسی را در یک محیط جمع آوری کرده و باعث سهولت کار فهرست نویسان می شود.

ورود اطلاعات به روش مستقیم

در این روش می توانید اطلاعات یک مدرک را به صورت مستقیم به پایگاه های موجود در سیستم اضافه نمایید. این روش مناسب مکانهایی است که ورود اطلاعات و نظارت بر اطلاعات وارد شده به عنوان دو وظیفه جدا از هم نمی باشد.

برای دستیابی به این امکان کافی است از منوی امکانات کتابخانه ای گزینه فهرست نویسی را انتخاب نموده و پس از آن بر روی گزینه ورود اطلاعات رفته و بر روی گزینه مستقیم کلیک نمایید.

ورود اطلاعات به تدوین

در اکثر کتابخانه های بزرگ به علت زیاد بودن حجم کار تعداد فهرست نویسان بیش از یک نفر می باشد و فردی به عنوان سرپرست فهرست نویسی مشغول به کار است. در چنین مکانهایی اطلاعات وارد شده توسط فهرست نویسان به صورت مستقیم وارد سیستم نمی گردد و ورود این اطلاعات به پایگاه مشروط به تایید سرپرست فهرست نویسان است.

ورود اطلاعات به تدوین در چنین مکانهایی مورد استفاده قرار می گیرد، به این نحو که فهرست نویسان اطلاعات وارد شده را به تدوین ارسال می نمایند و سرپرست نیز پس از بررسی، آنها را از تدوین به پایگاه مورد نظر منتقل می کند.برای استفاده از این امکان کافی است از منوی امکانات کتابخانه ای بر روی گزینه فهرست نویسی رفته و پس از آن گزینه ورود اطلاعات را انتخاب نموده و بر روی گزینه به تدوین کلیک نمایید.

ورود اطلاعات از تدوین

در این بخش می توانید اطلاعات ارسال شده از فهرست نویسان به تدوین را مشاهده نموده و در مورد آنها تصمیم گیری نمایید. برای استفاده از این امکان کافی است از منوی امکانات کتابخانه ای بر روی گزینه فهرست نویسی رفته و پس از آن گزینه ورود اطلاعات را انتخاب نموده و بر روی گزینه از تدوین کلیک نمایید.

ورود اطلاعات از منابع دیگر

در بسیاری از موارد این امکان وجود دارد که اطلاعات یک مدرک جدید را از منابع فهرست نویسی شده سایر سازمانها بدست آورید. به عنوان مثال شما می توانید اطلاعات فهرست نویسی شده یک کتاب لاتین را تحت فرمت مارک از سایت کتابخانه کنگره آمریکا دریافت نمایید و یا اطلاعات یک کتاب فارسی را به صورت ایزو از سی دی کتابخانه ملی بدست آورید. این بخش از سیستم این امکان را به وجود می آورد تا اطلاعات دریافت شده از سایر سازمانها را مورد استفاده قرار دهید.

جستجو و ورود از کتابخانه ملی ،جستجو و ورود از z39.50

گزارش موجودی مدارک

به وسیله این گزارش می توانید از وضعیت مدارک موجود در کلیه محلهای نگهداری مطلع گردید.

برای دستیابی به این گزارش در منوی امکانات کتابخانه ای بر روی گزینه گزارشات رفته و پس از آن گزینه گزارش موجودی مدارک را انتخاب نمایید

گزارشات رزرو و امانت

در نرم افزار کتابخانه ای پیام این امکان در نظر گرفته شده است که بتوانید انواع گزارشات مرتبط با چرخه مدارک را مشاهده نمایید. برای دستیابی به این بخش از سیستم از منوی امکانات کاربری بر روی گزینه گزارشات رفته و پس از آن بر روی گزینه گزارشات رزرو و امانت کلیک نمایید.

دیجیتال سازی مدارک

در کتابخانه دیجیتال پیام این امکان در نظر گرفته شده که فایلهای مختلفی تحت عنوان نسخه دیجیتال به سیستم اضافه گردند. این فایلها می توانند فرمتهای مختلفی داشته باشند که عمومی ترین آنها Portable Document Format یا PDFمی باشد. 

 به منظور بیان روش استفاده از سیستم دیجیتال ساز، فایلهای PDF را به دو دسته تقسیم بندی می نماییم.

این دو دسته عبارتند از فایلهای PDF  دارای نشانه گذاری(BookMark)  و فایلهایPDF  فاقد نشانه گذاری.

اضافه نمودن نسخه دیجیتال یک مدرک

هنگامی که یک نسخه دیجیتال در اختیار دارید و می خواهید آنرا به سیستم کتابخانه اضافه نمایید دو حالت امکان پذیر است. در حالت نخست نسخه دیجیتال مربوط به مدرکی است که در حال حاضر در سیستم کتابخانه موجود است و در حالت دیگر نسخه دیجیتال به مدارک موجود در کتابخانه مربوط نمی باشد. در حالت دوم همانند تمامی مدارکی که به سیستم کتابخانه اضافه می گردند ابتدا می بایست اطلاعات آنرا فهرست نویسی نمایید.

به منظور اضافه نمودن نسخه دیجیتال ابتدا به وسیله یکی از روشهای جستجو آنرا جستجو نمایید. دقت داشته باشید اگر مدرک مورد نظر به تازگی فهرست نویسی شده است از روش جستجوی سریع استفاده نکنید زیرا این روش جستجو از ایندکس ها ایجاد شده توسط موتور آماده سازی جستجوی پیام استفاده می نمایید و این آماده سازی در ساعات شب که استفاده از نرم افزار کتابخانه در حداقل میزان خود می باشد صورت می پذیرد.

سفارش مدرک

در نرم افزار کتابخانه ای پیام این امکان در نظر گرفته شده است که کاربران کتابخانه بتوانند مدارک و کتابهای مورد نیاز خود را سفارش دهند. برای دسترسی به این امکان کافی است از منوی امکانات کتابخانه ای بر روی گزینه سفارشات رفته و بر روی گزینه سفارش مدرک کلیک

نمایید. در این پنجره لیستی از مدارک سفارش داده شده توسط کاربران، در صفحات ۱۵ ردیفه نمایش داده می شود.

اعمال محدودیت

در نرم افزار این قابلیت دیده شده که تعیین نمایید تنها مدارکی که دارای شرایط خاصی هستند نمایش داده شوند. مثلا می توانید تعیین نمایید تنها مدارکی که در آنها کلمه اسلام به کار رفته است نمایش داده شوند .

مشاهده مدارک خریداری شده

اگر بخواهید لیستی از مدارک خریداری شده توسط کتابخانه را مشاهده نمایید کافی است از منوی امکانات کتابخانه ای بر روی گزینه سفارشات رفته و پس از آن بر روی گزینه مدارک خریداری شده کلیک نمایید.


+ گروه کتابداری ارشد ; ٦:۱٧ ‎ب.ظ ; ۱٢ دی ۱۳۸٩
comment نظرات ()