کتابداران

این وبلاگ متعلق به دانشجویان کتابداری کارشناسی ارشد ورودی 89 دانشگاه تهران شمال می باشد.

 

نرم افزار سیمرغ

ذخیره و بازیابی اطلاعات

نام استاد: سرکار خانم وزیرپور

نام گردآورندگان: نوحی جهرمی

شاهوردی زاده

دهقانی پیشه

اصغرنیا ویند

 

         سیمرغ با معماری چندلایه  قابلیت انطباق و اجرا تحت سیستم عاملهای شبکه Novell و Windows را داشته و با پشتیبانی پروتکل http توانایی نصب و اجرا در محیطهای اینترنتی/اینترانتی را داراست.

         لذا مراکز میزبان سیمرغ، قادر خواهند بود علاوه بر امکان انجام کارهای جاری کتابخانه از راه دور ،  با قرار دادن پایگاههای اطلاعاتی خود  در سایت مرکز یا سازمان خود، از این طریق منابع اطلاعاتی خود را در شبکه جهانی اینترنت معرفی کنند و به اطلاع رسانی در عرصه جهانی بپردازند. علاوه بر این طراحی مدرن سیمرغ با بهره گیری از تکنولوژی XML این امکان را به کاربر می دهد که برخلاف نرم افزارهای نسل قدیم که تنها یک مرکز را در اختیار کاربر قرار می داد،  همزمان در چند مرکز یا تمامی مراکز دارای سیمرغ به جستجوی منابع اطلاعاتی بپردازد. به عبارت دیگر با استفاده از سیمرغ رویای بهم پیوستن کتابخانه ها بتدریج به حقیقت می پیوندد و مفهومی بنام شبکه کتابخانه ها به واقعیت نزدیک می شود.

         شایان ذکر است که امکانات جدید این نرم افزار،  قابلیت مدیریت اطلاعات چندرسانه ای (متن، صدا، تصویر، فیلم ) را ایجاد کرده و دامنه اطلاعات را از اطلاعات کتابشناختی گسترش داده است. لذا در حال حاضر کتابخانه ها می توانند با استفاده از بانکهای طراحی شده در سیمرغ، امکان دسترسی به  متن کامل (Full Text) مقالات و اسناد را به پژوهشگران و جستجو کنندگان بدهند. این امکان گامی است در جهت تشکیل کتابخانه های دیجیتال (Digital Libraries)

         انواع پیکره بندی سیمرغ در محیط شبکه

         با توجه به پیاده سازى ساختار کارگزار - مشترى (Client/Server) در نرم افزار سیمرغ ، این نرم افزار از سه بخش اصلى تشکیل شده است که عبارتند از :

          سرور سیمرغ

          سرویس دهنده اینترنتى سیمرغ

          نرم افزار کاربر سیمرغ

         پیکره‌بندى سیمرغ در محیط شبکه داراى دو ساختار اصلى مى‌باشد :

         سیستم امانات تک استفاده کننده

         د‌‌‌‌‌راین نوع پیکره بند‌‌‌‌‌ی از یک سرور Windows 2000/2003 هم به عنوان سرور پایگاههای کتابشناختی و هم به عنوان سرور وب سیمرغ استفاد‌‌‌‌‌ه می‌گرد‌‌‌‌‌د

 

 

         سیستم امانات چند استفاده کننده

             د‌‌‌‌‌‌راین نوع پیکره بند‌‌‌‌‌‌ی از د‌و سرور Windows 2000/2003 یکی به عنوان سرور پایگاههای کتابشناختی و هم به عنوان سرور وب و یکی به عنوان سرور امانات سیمرغ استفاد‌‌‌‌‌‌ه می‌گرد‌‌‌‌‌‌د .

        

 

 

پورتال وب سیمرغ

در معماری چندلایه سیمرغ، کاربران از دو طریق می توانند به سرور های سیمرغ متصل شوند:

q    از طریق کلاینت تحت ویندوز سیمرغ (Simorgh Client) : در این روش هر کاربر برای اتصال به سرورهای سیمرغ باید ابتدا نرم افزاری به نام کلاینت تحت ویندوز (Simorgh Client for windows) را در کامپیوتر خود نصب کند و سپس از طریق آن به سرورهای سیمرغ متصل گردد.

q        از طریق پورتال وب (Web Access):

q    پورتال وب بخشی است که تنها امکان جستجوی همزمان در مراکز اطلاع رسانی را به کاربران می دهد. در این روش نیازی به نصب کلاینت وجود ندارد و کاربران می توانند با وارد کردن آدرس پورتال وب مربوط به یکی از مراکز سیمرغ ، به سرور های موجود و فعال در شبکه سیمرغ متصل شده و به جستجو در کتابخانه ها بپردازند.

جستجوی همزمان(دوبلین)


همزمانی در جستجو مستلزم دو شرط می باشد:
1) امکان جستجوی همزمان در مراکز اطلاع رسانی مختلف
2) امکان جستجوی یکسان و همزمان در اسناد و منابع متفاوت.
در نرم افزار سیمرغ، شرط اول با ایجاد شبکه همزمان سیمرغ عملی شده و شرط دوم با پشتیبانی مدل دوبلین (
Dublin Core) عملی شده است.

پشتیبانی استاندارد دوبلین(Dublin Core)

         در مراکز اطلاع رسانی منابع و اسناد و مدارک متنوعی وجود دارد که اگر بخواهیم مانند گذشته، برای هر کدام از این اسناد مداخل جستجوی بخصوصی طراحی کنیم، آنگاه جستجو و بازیابی تمام مدارک با دشواری انجام خواهد شد. برای مثال در پایگاه کتابهای فارسی فیلدی به نام "موضوع" وجود دارد. در پایگاه "مقاله های فارسی" این فیلد موجود نیست و به جای آن فیلد "توصیفگر" قرار دارد. یا فرض کنید پایگاه "پایان نامه های فارسی" فیلدهای خاصی مانند "استاد راهنما"، "استاد مشاور" و "رشته تحصیلی" دارد که این فیلدها به همین نام در هیچ پایگاه دیگری وجود ندارد.

         حال اگر کاربری بخواهد در منابع مختلف به دنبال مطلبی جستجو کند با تعداد متعدد و متنوعی از پایگاهها و مداخل اختصاصی برای جستجو روبرو شده و این کار را برای او دشوار خواهد بود. به همین دلیل نیاز به وجود یک سری مداخل فراگیر و مشترک میان تمام منابع حس می شد که برای این کار مدل دوبلین Dublin Core توسط متخصصین و سازمانهای معتبر کتابداری و اطلاع رسانی طراحی و عرضه شده است

نمایش فرم کامل (دوبلین)

Ø     ناحیه نمایش اطلاعات رکورد شامل 3 بخش است :

Ø     ناحیه نمایش اطلاعات فایل الکترونیک

Ø    
ناحیه نمایش اطلاعات کتابشناختی و تصویر کوچک
 Thumbnail

Ø     ناحیه نمایش منابع الکترونیک مرتبط با رکورد

 

 

 

امکان لینکهای مختلف hyperlink

در فرم تخصصی صفحه نمایش کامل سه نوع لینک برای جستجو و نمایش اطلاعات تکمیلی وجود دارد:

q       لینک برای جستجوی اطلاعات کتابشناختی

q       لینک برای نمایش داده های رایانه ای

q       لینک به رکوردهای مرتبط

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

       سیستم نگهداری منابع دیجیتال نوسا نسخه ٢

  در نسخه ٢ سیستم نگهداری منابع دیجیتال از ساختارهای نوین سلسله مراتبی (درختی) برای دسته‌بندی و نگهداری منابع دیجیتال استفاده شده است. این ویژگی باعث کاهش مشکلات ناشی از ذخیره اطلاعات به فرم ساختارهای سنتی تک‌سطحی، نظیر مارک و نزدیکتر شدن به ساختارهای نوین، نظیر FRBR و ISAD می‌شود.

 

         علاوه بر آن سیستم نگهداری منابع دیجیتال نسخه ٢ کاملا مستقل از سیستم جامع اطلاع‌رسانی سیمرغ می‌باشد. به عبارت دیگر سازمان‌ها، شرکت‌ها و مراکز اسناد در صورت عدم نیاز به اطلاعات فهرست‌نویسی یا کتابشناختی می‌توانند آرشیو منابع دیجیتال خود را بطور مستقل در این نرم‌افزار نگهداری و مدیریت نمایند و توسط سرویس وب مستقل آن ارائه خدمات نمایند

 

امکانات جدید نسخه ٢

 

 

q    ) دسته‌بندی درختی منابع دیجیتال 

q    الصاق کد به هر منبع دیجیتال 

q    فراخوانی گروهی منابع دیجیتال

q    ذخیره فایل منبع دیجیتال در بیرون از پایگاه

q    تعریف دسترسی به منبع دیجیتال از طریق درخت

q    کنترل IP رایانه استفاده‌کنندگان

q    جدا شدن متن منبع دیجیتال از خود منبع

 

امکانات جدید در مرورگر سیمرغ نسخه ٠۵/‏۶

 

         در نسخه قبلی این امکان فقط برای کتاب‌های لاتین ایجاد شده بود اما در نسخه جدید برای کتاب‌های فارسی نیز پیاده‌سازی گردیده است. رکوردهای مرجع نوسا از اجتماع و دسته‌بندی تمام کتاب‌های موجود در کتابخانه‌های مجهز به سیمرغ (شبکه سیمرغ) تشکیل شده است. این رکوردها به شکل مستمر و در فواصل زمانی کاملا منظم و به شکل اتوماتیک به روز (Update) و اصلاح شده و لذا می‌تواند به عنوان یک مرجع معتبر برای جستجوکنندگان و کتابداران مورد استفاده قرار بگیرد. با جستجو در رکوردهای مرجع نوسا، فهرستی از تمام کتابخانه‌های مجهز به سیمرغ و دارای کتاب مورد نظر به نمایش در می‌آید که اصطلاحا موجودی در شبکه سیمرغ نامیده می‌شود که از این طریق کاربر می‌تواند نزدیک‌ترین یا مناسب‌ترین کتابخانه را برای امانت این کتاب انتخاب و اقدام نماید.

         علاوه بر آن، کاربر امکان جستجوی موضوعی در رکوردهای مرجع را نیز به دست می‌آورد که ازاین طریق می‌تواند جستجو را در درخت موضوعی کتابخانه کنگره (LCSH) و یا درخت موضوعی کتابخانه ملی ایران به سمت موضوعات جزئی‌تر (NT)، جامع‌تر (BT) و یا معادل (RT) گسترش داده و در نتیجه جستجوی خود را به سمت بازیابی نتایج دقیق‌تر یا کامل‌تر هدایت کند.

         جستجو در Google Book

         برای آشنایی بیشتر کاربر با کتاب مورد نظر، ابزاری برای هدایت کاربران به  Google Books تهیه شده است. در Google Books امکان مرور کلی (Review) مشخصات کتاب، سفارش خرید از طریق فروشندگان اینترنتی و مشاهده نظرات منتقدین و خواننده‌های کتاب وجود دارد. در مورد تعدادی از کتاب‌ها امکان ورق زدن و مشاهده    (Preview) فهرست مطالب و تعدادی از صفحات کتاب نیز وجود دارد.

 

 

مزایای سیمرغ

 

q    قابلیت اتصال استفاده کنندگان به سرورها از راه دور و اینترنت

q    امکان جستجوی ساده (با لحاظ جامعیت و مانعیت ) برای استفاده کنندگان غیر متخصص

q    امکان جستجوی پیشرفته برای کتابداران و متخصصین

q    پشتیبانی انواع اسناد از قبیل کتاب، مقاله، پایان نامه و گزارش

q    امکان جابجایی اطلاعات بین مراکز اسناد بدون نیاز به یکسان بودن پایگاههای اطلاعاتی

q    امکان محدود کردن اختیارات افراد و استفاده کنندگان از پایگاههای اطلاعات از جمله سرویسهای ورود اطلاعات و ... از طریق اینترنت

q    امکان اتصال و جستجو از مراکز دیگری که دارای سیستم سیمرغ هستند؛بدون اتصال به اینترنت

q    امکان چاپ گزارشهای تعریف شده هر مرکز

q    پیشنهاد جستجوها و کلید واژه های جدید به استفاده کننده در هنگام ملاحظه نتیجه یک جستجو

q     امکان رزرو، تمدید و امانت از طریق اینترنت و اینترانت

q    پیش بینی استفاده  از تکنولوژی RFID(رف خوانی اتوماتیک)

 

 

معایب سیمرغ

 

q    پیدا کردن آیکونهای جستجو برای کاربر مشکل است

q    چندان کاربر پسند نیست

q     برای بخش فراهم آوری و مجموعه سازی در این نرم افزار هیچ بخشی در نظر گرفته نشده است

 

+ گروه کتابداری ارشد ; ۱۱:٥٧ ‎ق.ظ ; ۱٤ دی ۱۳۸٩
comment نظرات ()